سید محمدکاظم طباطبایی یزدی

شرح حال تحصیلات در ایران

وی در یزد به دنیا آمد و در ابتدای نوجوانی مقدمات را در مدرسه دومنار یزد نزد ملا محمدابراهیم اردکانی و آخوند زین‌العابدین عقدایی که هر دو استاد ادبیات بودند آموخت، سپس به مشهد مهاجرت کرده و علم هیئت و ریاضیات را نزد اساتید آنجا آموخت. در اصفهان نیز در محضر آیت‌الله شیخ محمد باقر نجفی[۱] (استاد بزرگ حوزه اصفهان و پدر آقا نجفی اصفهانی) و آیت‌الله سید محمدباقر موسوی خوانساری (صاحب روضات الجنات) و آیت‌الله میرزا محمدهاشم چهارسوقی (از مشایخ اجازهٰ سید) و تنی چند از بزرگان اصفهان شاگردی نمود.

مهاجرت به نجف

وی در سال ۱۲۸۱ به نجف مهاجرت کرد و از محضر میرزای شیرازی، آیت‌الله شیخ راضی نجفی، و آیت‌الله شیخ مهدی کاشف الغطاء بهره‌مند شد.

پس از مهاجرت میرزای شیرازی به سامرا، وی عهده‌دار تدریس فقه در نجف گردید و پس از درگذشت میرزای شیرازی، تدریس طلاب در حوزه به طور کامل به دست وی سپرده شد.

مشروطه و استعمار انگلیس

در جریان ورود نیرهای انگلیسی به خاک عراق، نقش سیاسی فعالی را در رهبری نیروهای مقاومت در برابر استعمارگران عهده‌دار شد و نیروهای مقاومت را به رهبری فرزندش (سید محمد طباطبایی یزدی) به سوی نیروهای انگلیس رهسپار کرد و فرزند خویش را در این زمان از دست بداد.

در آن هـنـگام که دولت ایتالیا فتوای خود را برای اشغال لیبی در شمال آفریقا به حرکت درآورده بـود و مـملکت ایران نیز از سوی همسایه شمالی در اشغال نیروهای روس، و از جنوب مورد هجوم استعمار انگلیس بود،وی فتوای زیر را صادرکرد:

در این ایام که دول اروپایی مانند ایتالیا به طرابلس غرب (لیبی ) حمله نموده و از طرفی روس ها شمال ایران را با قوای خود اشغال کرده‌اند،و انگلیسی ها نیز نیروهای خود را در جنوب ایران پیاده کرده‌اند و اسلام را درمعرض خطر نابودی قرار داده‌اند، بر عموم مسلمین از عـرب و ایـرانـی واجب است که خود را برای عقب راندن کفار از ممالک اسلامی مهیا سازند و از بـذل جـان و مـال در راه بـیـرون رانـدن نـیروهای ایتالیا از طرابلس غرب و اخراج قوای روسی و انـگـلـیـسـی ازایـران هـیچ فروگذار نکنند, زیرا این عمل از مهم ترین فرایض اسلامی است تا به یاری خداوند دو مملکت اسلامی از تهاجم صلیبی ها محفوظ بماند.( محمد کاظم طباطبایی)[۲]

در جریان مشروطه در ایران نیز از ابتدا مخالف جریان مشروطه بود و جانبداری برخی علما از مشروطه در یک سو و مخالفت وی با مشروطه، اوضاع حوزهَ نجف و طلاب و مقلدان وی را در ایران، دچار دودستگی و پریشانی نمود و یزدی نیز اواخر عمر خود را در این جریانهای سیاسی بسیار به سختی سپری کرد.

صورت تلگراف‌ها، مکاتبات و استفتائات هر دو گروه مشروطه‌خواه و ضدمشروطه با یزدی، در مجموعه اسناد منتشر شده از دوره قاجار، موجود است و گویای تلاش تمام در عین حال بی‌نتیجهَ یزدی در کناره‌گیری از این جریان سیاسی است. برخی از این اسناد که تهدیداتی را از طرف مشروطه‌خواهان به یزدی دربردارد، نشان‌دهندهَ اوضاع نابسمان و سخت سالهای آخر حیات یزدی است. وی در سن ۹۱ سالگی، در ۲۸ رجب ۱۳۳۷ درگذشت و در حرم امام علی (ع) در نجف دفن شد.

تألیفات

  • رسالة فی الاستصحاب
  • بستان نیاز و گستان راز، مجموعه شعر و نثر ادبی
  • التعارض
  • تعلیقة علی المکاسب
  • حاشیه آداب التجاره
  • حاشیة المتاجر
  • حاشیة الخیارات
  • حاشیه تبصره علامه حلی
  • حاشیه جامع عباسی شیخ بهایی
  • حاشیه ذخیرة العباد فاضل شرابیانی
  • سؤال و جواب (این اثر به تازگی به همت دکتر مصطفی محقق داماد در تهران منتشر شده‌است)
  • حاشیه فرائد الاصول
  • حاشیه مجمع المسائل
  • حاشیه منتخب الرسائل خوانساری
  • حاشیه منهج الرشاد
  • حاشیه نخبه
  • رساله ذخیرة الصاحلین
  • رسالة فی ارث الزوجة من الثمن أو العقار
  • رساله تعادل و تراجیح
  • رساله جواز اجتماع امر و نهی
  • الرفاق تحت‌المجهر
  • الصحیفة الکاظمیة
  • العروة الوثقی فیما تعم به البلوی
  • غرر الغرویة
  • الکلم الجامعة والحکم النافعة
  • مجمع الرسائل
  • وسیلة النجات
/ 0 نظر / 17 بازدید